Sprawdź, czym są wypisy z rejestru gruntów, kiedy są potrzebne i jak je uzyskać krok po kroku – także online. Praktyczny przewodnik i porady.
Gdy rozpoczynamy naszą przygodę z budową domu, musimy skupić się na samym początku na działce, na której stanie budynek. Jedni taką działkę już mają, drudzy pozyskają ją od rodziny, jeszcze inni muszą ją zakupić. W trakcie porządkowania spraw natrafimy w końcu na termin “wypis z rejestru gruntów”. Dla wielu z nas brzmi to jak kolejny urzędowy papier, który trzeba wydobyć z czeluści urzędów, nie do końca wiedząc, po co, gdzie i jak. A przecież jest to jeden z podstawowych dokumentów, który zawiera kluczowe informacje o danej nieruchomości.
Czym jest wypis z rejestru gruntów?
Wypis z rejestru gruntów to dokument zawierający szczegółowe informację o działce lub nieruchomości. Dokument ten może zawierać:
numer działki ewidencyjnej,
obręb ewidencyjny,
powierzchnię działki,
dane właściciela lub użytkownika wieczystego (jeśli są jawne),
oznaczenie użytków gruntowych (np. R – grunty orne, B – tereny mieszkaniowe, Ł – łąki itp.),
klasy bonitacyjne (dla gruntów rolnych),
informacje o księdze wieczystej (numer KW),
informacje o wpisach do rejestru (np. ograniczenia w użytkowaniu, trwały zarząd, służebności).
Wypis ten jest integralną częścią ewidencji gruntów i budynków, którą prowadzą starostwa powiatowe i stanowi podstawę do wielu formalności, w tym właśnie budowy naszego wymarzonego domu. Dokument taki może również zawierać dane podmiotowe oraz wskazanie gruntów zabudowanych, co jest kluczowe np. przy inwestycjach mieszkaniowych.
Wypis z rejestru gruntów może występować w dwóch znanych nam formach: pełnej oraz uproszczonej. W pełnej wersji znajdziemy wszystkie dane niezbędne do dokonania wpisu w księdze wieczystej, a wersja uproszczona służy nam jedynie do celów informacyjnych. Ta druga opcja jest bardzo pomocna w momencie etapu planowania zakupu działki. Sprawdzimy tam interesujące nas, podstawowe dane, które pozwolą ocenić, czy warto analizować daną nieruchomość pod kątem budowy domu. Co ważne, zarówno wypis, jak i wyrys z mapy ewidencyjnej muszą dotyczyć granic jednego obrębu ewidencyjnego – to istotne w przypadku większych działek lub kilku sąsiadujących nieruchomości.
Pełna wersja takiego dokumentu jest nam niezbędna w wielu sytuacjach, takich jak sprzedaż nieruchomości, uzyskanie pozwolenia na budowę czy podział działki lub ustanowienie hipoteki. Taki wypis możemy pozyskać składając wniosek w naszym starostwie powiatowym lub urzędzie miasta dla konkretnej lokalizacji miejscowości. Przydatne może być wcześniejsze zapoznanie się ze sprawą wzorów wniosków, aby poprawnie dobrać zakres dokumentu do potrzeb.
Oczywiście istnieje szybsza opcja, a więc ta internetowa – wniosek możemy złożyć elektronicznie.
Cała procedura opiera się na przepisach wynikających z prawa geodezyjnego i kartograficznego, co gwarantuje zgodność z aktualnymi regulacjami.
Kto może się ubiegać o wypis z rejestru gruntów?
Choć mogłoby się wydawać, że wypis z rejestru gruntów jest zarezerwowany wyłącznie dla właścicieli działek, w praktyce dostęp do tych danych ma znacznie szersze grono osób. Wniosek o wypis może złożyć każdy z nas, kto posiada uzasadniony interes prawny lub faktyczny – a to oznacza, że dokument mogą otrzymać m.in.:
właściciele i współwłaściciele nieruchomości,
użytkownicy wieczyści, dzierżawcy, zarządcy nieruchomości,
spadkobiercy, pełnomocnicy oraz notariusze,
osoby trzecie, które nie są właścicielami, ale chcą np. kupić działkę.
Co ważne, wypis z rejestru gruntów może być wydany również na potrzeby organów administracyjnych, sądów, banków czy geodetów. Dzięki temu dokument ten odgrywa istotną rolę nie tylko w życiu prywatnym, ale też w urzędowych i zawodowych formalnościach.
Kiedy potrzebny jest wypis z rejestru gruntów?
W skrócie: jeśli mamy do czynienia z działką lub domem – wypis z rejestru gruntów często będzie dokumentem, którego nie da się pominąć.Dla wielu z nas wypis z ewidencji gruntów kojarzy się z formalnością, po którą sięgamy dopiero, gdy musimy. Tymczasem warto wiedzieć, że to dokument, który przydaje się w wielu sytuacjach – zarówno tych planowanych z wyprzedzeniem, jak i nagłych.
Kupno lub sprzedaż działki lub nieruchomości
To jedna z najczęstszych sytuacji, w której wypis z ewidencji gruntów jest absolutnie niezbędny. Zarówno kupujący, jak i notariusz potrzebują oficjalnych informacji o działce – jej właścicielu, przeznaczeniu czy dokładnej powierzchni. Często potrzebne są również informacje zawarte na mapie ewidencyjnej, która przedstawia graficznie położenie działki.
Uzyskiwanie pozwolenia na budowę
Wypis jest wymagany jako załącznik do wniosku o pozwolenie. Dzięki niemu urząd wie, na jakiej działce ma być realizowana inwestycja. W praktyce konieczne jest złożenie zarówno wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, by w pełni określić położenie i status działki.
Podział lub scalanie działek
Jeśli planujemy zmienić granice działki, musimy przedstawić jej aktualne dane z ewidencji gruntów. Działania te są ściśle regulowane przez prawo geodezyjne, które określa, jakie dokumenty są wymagane w takich przypadkach.
Zgłoszenie budowy lub innej inwestycji
Nawet przy prostszych procedurach formalnych wypis z rejestru gruntów może być potrzebny jako potwierdzenie danych działki. Warto upewnić się, że dane te są zgodne z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ponieważ wpływa to na możliwość realizacji inwestycji.
Ustanowienie hipoteki, darowizna, spadek
Każda czynność prawna związana z nieruchomością może wymagać dołączenia wypisu do dokumentów składanych w sądzie lub u notariusza. Dokument ten bywa także wykorzystywany do potwierdzenia, czy nieruchomość nie znajduje się we władaniu przez jednostki organizacyjne władające gruntami publicznymi.
Uzyskanie informacji przed zakupem działki
Tu przydaje się wersja uproszczona wypisu z ewidencji gruntów, którą możemy wykorzystać, jeśli jeszcze nie jesteśmy właścicielem nieruchomości, ale chcemy sprawdzić jej podstawowe dane przed podjęciem decyzji. Takie dane ewidencji gruntów mogą być pierwszym krokiem do świadomego zakupu.
Jak uzyskać wypis z rejestru gruntów?
Złożenie wniosku o wypis rejestru gruntów jest stosunkowo proste, jednak postaramy się opisać krok po kroku jak to zrobić. Ważną informacją jest fakt, że nie we wszystkich starostwach powiatowych możemy pozyskać taki wypis online. O sposobie wydawania licencji decyduje dany organ administracji publicznej. Przygotuj także potrzebne dokumenty, które załączysz wraz z wnioskiem:
Wykaz potrzebnych dokumentów
Dowód uiszczenia opłaty skarbowej – niezbędne jest potwierdzenie przelewu lub dowód wpłaty za wydanie dokumentów.
Dokument tożsamości – jeśli jesteś osobą fizyczną, zabierz ze sobą dowód osobisty lub inny dokument pozwalający na potwierdzenie tożsamości.
Wniosek o wypis i wyrys z rejestru gruntów – wypełniony formularz znajdziesz na stronie internetowej odpowiedniego urzędu lub na platformie ePUAP.
Dokumenty firmy – w przypadku osób prawnych wymagane są np. KRS, NIP lub REGON jako dowód uprawnienia do wystąpienia o dokumenty dotyczące nieruchomości.
Dokument potwierdzający interes prawny – np. akt własności, wyrok sądu, umowa kupna-sprzedaży. To właśnie ten dokument uzasadnia Twój wniosek.
Pełnomocnictwo – jeśli działasz w czyimś imieniu, dołącz pisemne upoważnienie pozwalające na reprezentację osoby trzeciej.
Złożenie wniosku przez internet
W przypadku chęci złożenia wniosku o wypis z ewidencji gruntów przez internat wejdź na stronę PISGiK, czyli Portalu Informacyjnego Służby Geodezyjnej i Kartograficznej i wybierz odpowiedni rejon, którego dotyczy nieruchomość. Możesz także wybrać dane teleadresowe rozwijając te opcję i wybierając np. Geodeci powiatowi czy Geodeci województw. Kliknij w “portal mapowy” lub WWW. Klikając w drugą opcję sprawdzisz – dzwoniąc na podany numer lub sprawdzając informację na stronie – czy możesz złożyć wnioskiem przez internet. Jeśli Twoje starostwo powiatowe posiada możliwość złożenia takiego wniosku online – połowa sukcesu.
Wypełnij formularz wniosku o konkretne dane oraz informacje. Ważne, aby nie zapomnieć o załącznikach, a więc o potrzebnych dokumentach, które opisywaliśmy powyżej. Dokonaj także opłaty skarbowej online. Na swoim koncie ePUAP otrzymać potwierdzenie złożonej
Wejdź na stronę PISGiK
Wybierz odpowiedni rejon
Kliknij w “portal mapowy” lub “WWW”
Sprawdź możliwość złożenia wniosku online
Wypełnij formularz
Załącz wymagane dokumenty
Dokonaj opłaty skarbowej online (opłatę uiszcza się po złożeniu wniosku, na podstawie Dokumentu Obliczenia Opłaty)
Złóż wniosek przez ePUAP
Złożenie wniosku w urzędzie
Kolejność w przypadku składania wniosku osobiście w urzędzie lub listownie jest bardzo podobna. Na początek pobierz wniosek, a więc załącznik nr 4, który musisz wypełnić o potrzebne tam informacje. Załącz potrzebne i niezbędne dokumenty oraz złóż wniosek osobiście w swoim starostwie lub urzędzie lub wyślij pocztą. Pamiętaj, że odpowiednie starostwo lub urząd to to, na którego terenie jest nasza nieruchomość. Po czasie otrzymasz informację o potrzebie zapłaty. Zapłać za wypis oraz odbierz gotowe dokumenty.
Pobierz formularz wniosku (załącznik nr 4).
Wypełnij wniosek, podając wymagane informacje.
Załącz wymagane dokumenty.
Złóż wniosek osobiście w starostwie lub urzędzie albo wyślij go pocztą.
Upewnij się, że składasz wniosek do właściwego urzędu (zgodnie z lokalizacją nieruchomości).
Poczekaj na informację o konieczności dokonania opłaty (opłatę uiszcza się po złożeniu wniosku, na podstawie Dokumentu Obliczenia Opłaty). W przypadku złożenia wniosku osobiście, dokumenty opłaty generowany jest natychmiastowo.
Wykonaj przelew lub opłać dokumenty w kasie urzędu.
Odbierz gotowy wypis z rejestru gruntów.
Ile kosztuje wypis z rejestru gruntów?
Wypis z rejestru gruntów kosztuje od kilku złotych do 150 zł. Cena różni się w zależności od formy dokumentu oraz jego rodzaju (uproszczony, pełny, z danymi osobowymi lub bez). Ceny dotyczą jednej nieruchomości.
Rodzaj dokumentu | Forma elektroniczna | Forma drukowana |
|---|---|---|
Wypis z wykazu działek lub podmiotów | 5 zł | 5 zł |
Uproszczony wypis z rejestru gruntów (do oznaczania nieruchomości w księdze wieczystej) | 15 zł | – |
Wypis z kartoteki budynków/lokali | 15 zł | 20 zł |
Wypis z ewidencji gruntów (bez danych osobowych) | 24 zł | 30 zł |
Wypis z rejestru budynków/lokali | 25 zł | 30 zł |
Wypis z rejestru gruntów (pełny) | 40 zł | 50 zł |
Wyrys z mapy ewidencyjnej | 105 zł | 110 zł |
Wypis i wyrys z mapy ewidencyjnej (komplet) | 140 zł | 150 zł |
Ile trzeba czekać na wypis z rejestru ewidencji gruntów?
Na wydanie wypisu z ewidencji gruntów i budynków czeka się zazwyczaj od kilku dni do około 2 tygodni – dokładny czas realizacji zależy jednak od kilku czynników, takich jak tryb złożenia wniosku, obciążenie urzędu oraz forma, w jakiej dokument ma zostać odebrany (elektroniczna czy papierowa).
Jeśli składamy wniosek online, np. przez platformę ePUAP lub bezpośrednio przez Portal Geodety danego starostwa, procedura zwykle przebiega szybciej. W wielu przypadkach dokument w wersji elektronicznej trafia do nas już po 3–5 dniach roboczych. Oczywiście, o ile nie brakuje załączników i wszystko zostało poprawnie wypełnione zgodnie z wymaganiami wynikającymi z prawa geodezyjnego.
Z kolei jeśli decydujemy się na złożenie wniosku osobiście w urzędzie lub przesyłką pocztową, czas oczekiwania może się wydłużyć. W takiej sytuacji w grę wchodzą zarówno kolejki w urzędzie, jak i czas potrzebny na obsługę korespondencji. Wówczas standardowy czas realizacji to od 7 do 14 dni, choć bywa, że trwa to dłużej – zwłaszcza w dużych miastach lub przy bardziej skomplikowanych sprawach (np. gdy wymagane jest uzgodnienie danych z operatu ewidencyjnego lub dodatkowa weryfikacja interesu prawnego).
Warto też pamiętać, że niektóre starostwa oferują tzw. szybką ścieżkę – przyspieszoną obsługę wniosku o wydanie wypisu za dodatkową opłatą. Takie rozwiązanie może się opłacić, jeśli dokument potrzebny jest „na już”, np. do aktu notarialnego.
Na koniec – niezależnie od formy, zawsze dobrze jest śledzić status swojego wniosku. Przy wnioskach online informacja o gotowości dokumentu trafia na nasze konto ePUAP. W przypadku wniosków papierowych – zwykle kontaktuje się z nami urząd telefonicznie lub listownie.
FAQ
Wypis z ewidencji gruntów nie ma ustawowo określonego terminu ważności. W praktyce jednak wiele instytucji – np. banki, urzędy czy notariusze – uznaje dokument za aktualny przez 3 miesiące od daty wystawienia. Jeśli więc planujesz złożyć dokumenty, sprawdź, czy nie musisz uzyskać nowego wypisu.
W niektórych urzędach, zwłaszcza przy osobistej wizycie, możliwe jest uzyskanie dokumentu „od ręki” lub tego samego dnia. Zależy to jednak od lokalnych procedur i dostępności urzędników. Najlepiej wcześniej skontaktować się telefonicznie z właściwym starostwem.
Nie, wypis z ewidencji gruntów jest dokumentem płatnym. Opłaty określa rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Koszt zależy od rodzaju dokumentu (pełny czy uproszczony) oraz jego zakresu (np. jedna działka czy kilka). Zwolnienia z opłat przysługują np. organom administracji publicznej.
Wypis to dokument tekstowy zawierający dane ewidencyjne działki – np. numer, powierzchnię, właściciela, rodzaj gruntu.
Wyrys to dokument graficzny – mapa lub fragment mapy ewidencyjnej – przedstawiający położenie i granice działki.
Oba dokumenty często są wymagane razem, np. przy składaniu wniosku o pozwolenie na budowę.
Tak, podstawowe dane (np. numer działki, obręb, powierzchnia) można sprawdzić bezpłatnie na Geoportalu krajowym lub na stronach urzędów z mapami ewidencyjnymi online. Pełne informacje, w tym dane właściciela, są jednak dostępne tylko w wypisie wydanym na podstawie wniosku.
Tak. Księga wieczysta zawiera inne informacje niż wypis z ewidencji gruntów. Są to dokumenty uzupełniające się.
Tak, generalny wykonawca może pozyskać wypis z rejestru gruntów, jeżeli wykaże interes prawny – na przykład w procesie ustalania granic działki pod inwestycję budowlaną. W takim przypadku kluczowe jest wypełnić wniosek o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków, wskazując cel oraz podstawę prawną. Wypis zawiera szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją – m.in. dane o właścicielu, powierzchni działki, rodzaju użytków gruntowych czy numerze księgi wieczystej. Dokument można uzyskać w starostwie powiatowym lub za pośrednictwem portalu rejestru gruntów online, co znacznie przyspiesza procedurę. Dzięki temu generalny wykonawca może lepiej zaplanować prace budowlane, upewnić się co do stanu prawnego nieruchomości i uniknąć potencjalnych problemów formalnych.
Aby sprawdzić, czy działka jest budowlana, warto zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) dostępnym w urzędzie gminy lub online na geoportalu.
Dodatkowo, szczegółowe informacje na ten temat znajdziesz w artykule: Jak sprawdzić czy działka jest budowlana?
